Leasing bez BIK: co to znaczy

Czym jest BIK, a czym BIG?

BIK, czyli Biuro Informacji Kredytowej, działa na podstawie art. 105 ust. 4 Prawa bankowego. Gromadzi informacje o kredytach i pożyczkach, które przekazują banki, SKOK-i i firmy pożyczkowe. Dane o terminowych spłatach BIK przetwarza po spłacie tylko za Twoją zgodą. Dane o opóźnieniu powyżej 60 dni może przetwarzać bez zgody przez 5 lat po zamknięciu zobowiązania, jeśli minęło 30 dni od poinformowania Cię o takim zamiarze.

BIG to biura informacji gospodarczej, np. BIG InfoMonitor. Działają na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i zbierają dane o zaległościach zgłoszonych przez wierzycieli, także spoza sektora finansowego. Wierzyciel może wpisać:

• konsumenta, gdy jego zaległości wynoszą łącznie co najmniej 200 zł i są wymagalne od co najmniej 30 dni (art. 14),
• firmę, gdy jej zaległości wynoszą łącznie co najmniej 500 zł i są wymagalne od co najmniej 30 dni (art. 15).

W obu przypadkach musi też minąć co najmniej miesiąc od wezwania do zapłaty z ostrzeżeniem o wpisie.

Czy leasingodawcy sprawdzają BIK?

Leasingodawca nie jest bankiem, więc dane z BIK może dostać tylko drogami przewidzianymi w Prawie bankowym. Dwie z nich to:

• Instytucja zależna od banku. BIK może udostępniać instytucjom finansowym zależnym od banków informacje o zobowiązaniach z umów bankowych, jeśli te umowy zawierają odpowiednie klauzule (art. 105 ust. 4d),
• Biuro informacji gospodarczej. BIK może przekazywać dane do BIG, a ten udostępnia je wierzycielowi tylko wtedy, gdy ma on Twoje pisemne upoważnienie określające zakres danych (art. 105 ust. 4a i 4a1).

Do BIG finansujący może zajrzeć niezależnie od BIK. Informacje o zobowiązaniach konsumenta dostanie jednak tylko z jego upoważnieniem, ważnym nie dłużej niż 60 dni (art. 24 ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych). Gdy konsument odmówi upoważnienia, wierzyciel może odmówić zawarcia umowy albo zaproponować gorsze warunki, np. zażądać zabezpieczenia.

Poza bazami finansujący patrzy na dokumenty: wpływy na rachunek, zaświadczenia z urzędu skarbowego i ZUS, wartość auta. Tak samo wygląda ocena przy leasingu dla nowych firm, które nie mają jeszcze historii w bazach.

Co może oznaczać oferta „leasing bez BIK”?

Hasło nie ma definicji w przepisach. Może oznaczać, że finansujący:

• nie pyta BIK, ale sprawdza biura informacji gospodarczej i dokumenty,
• opiera ocenę głównie na wartości auta i wysokiej wpłacie własnej,
• oferuje najem zamiast leasingu, przy którym też ocenia ryzyko,
• jest pośrednikiem, który dopiero szuka firmy finansującej.

Żadna z tych wersji nie oznacza braku oceny ryzyka. Jeśli finansujący rezygnuje z jednego źródła wiedzy o kliencie, ryzyko musi ocenić inaczej: przez wyższą wpłatę, krótszy okres, dodatkowe zabezpieczenie albo wyższy koszt finansowania.

Zapytaj wprost, jakie bazy i dokumenty finansujący sprawdzi i jakich zgód lub upoważnień od Ciebie potrzebuje. Odpowiedź pokaże, co naprawdę kryje się za hasłem z reklamy.

Na co uważać przy ofertach bez sprawdzania historii?

• Opłata z góry. Nie płać za „rozpatrzenie wniosku” ani za „gwarancję decyzji” przed podpisaniem umowy z finansującym. Nikt nie może zagwarantować decyzji przed oceną wniosku.
• Kto jest finansującym. Poproś o pełną nazwę firmy, która będzie stroną umowy, i sprawdź ją w KRS lub CEIDG. Przejrzyj też listę ostrzeżeń publicznych KNF.
• Pełny koszt. Porównaj sumę wszystkich płatności, a nie samą ratę. Wpłata, opłaty z tabeli i cena wykupu potrafią zmienić wynik.
• Warunki wypowiedzenia. Kodeks cywilny chroni korzystającego. Przy zwłoce z ratą finansujący przed wypowiedzeniem umowy ze skutkiem natychmiastowym musi wyznaczyć dodatkowy termin na zapłatę, a mniej korzystne postanowienia umowne są nieważne (art. 709¹³). Jeśli umowa brzmi inaczej, pokaż ją prawnikowi.
• Pośrednik zamiast finansującego. Jeśli rozmawiasz z pośrednikiem, zapytaj, z którymi finansującymi współpracuje i kto płaci mu wynagrodzenie. Wniosek rozesłany do wielu firm naraz oznacza wiele sprawdzeń Twoich danych, a każde ujawnienie danych przez biuro informacji gospodarczej trafia do jego rejestru zapytań.
• Twoje dokumenty. Nie wysyłaj skanów dowodu osobistego ani wyciągów bankowych osobom, których tożsamości i firmy nie sprawdziłeś.

Co zrobić, gdy dane w bazach są nieaktualne lub błędne?

Zanim złożysz wniosek, sprawdź, co bazy mówią o Tobie. Według BIK w każdej chwili możesz sprawdzić, jakie dane na Twój temat są w BIK. W biurach informacji gospodarczej masz dwa narzędzia z ustawy:

• Rejestr zapytań. Każde biuro prowadzi rejestr, z którego dowiesz się, komu i kiedy ujawniło Twoje dane. Informacje są tam przechowywane przez 12 miesięcy, a konsument może je uzyskać bezpłatnie nie częściej niż raz na 6 miesięcy (art. 27),
• Sprzeciw. Jeśli informacja o Twoim zobowiązaniu jest nieaktualna, nieprawdziwa lub niekompletna, możesz wnieść do biura sprzeciw i udokumentować swoje racje (art. 21a). Gdy jest uzasadnione przypuszczenie, że zobowiązanie nie istnieje lub wygasło, biuro wstrzymuje ujawnianie spornych danych na okres do 30 dni.

Jeśli spłaciłeś dług, który wisiał w BIG, poproś wierzyciela o aktualizację wpisu. Biuro aktualizuje dane na wniosek wierzyciela nie później niż w ciągu 7 dni od otrzymania wniosku (art. 21 ust. 2). Zrób to kilka tygodni przed wnioskiem o leasing, a nie w dniu jego złożenia.

Jak poprawić szanse, zanim złożysz wniosek?

1. Pobierz swój raport BIK, a przy firmie także raport firmowy. Raport BIK pokazuje historię kredytową, opóźnienia, ocenę punktową BIK i to, czy jesteś w rejestrze dłużników BIG InfoMonitor. Sprawdź, czy dane są prawdziwe i które zdarzenia najbardziej obniżają ocenę.
2. Ureguluj zaległości wpisane w biurach informacji gospodarczej i dopilnuj, aby wierzyciel zaktualizował wpis.
3. Zmniejsz kwotę finansowania: wybierz tańsze auto albo zaproponuj wyższą wpłatę. Jak wpłata zmienia ratę, pokazujemy w artykule o leasingu bez wkładu własnego.
4. Opisz otwarcie dawne opóźnienia i to, co się od tamtej pory zmieniło w Twoich finansach.

Ile wyniesie rata przy wyższej wpłacie, sprawdzisz w kalkulatorze raty. Zapytanie o leasing lub najem busa z floty przyjmuje FocusLease. Decyzję podejmuje finansujący po ocenie całego wniosku i nikt nie może jej zagwarantować z góry.